آرشيو

استفاده از مطالب اين پايگاه با ذكرمنبع و نام نويسنده/مترجم آزاد است

شبدر تالشي (Talesh Clover )

نوشته : دكتر بليندا هاكني – دكتر بريان دير

مترجم : وحيد نوروزي

شبدر که نام لاتینی آن " Trifolium Pratense " می باشد ، گیاهی است از تیره پروانه واران که یکساله یا دو ساله است . برگهایش مرکب از سه برگچه است . گلهایش سفید یا قرمز و یا صورتی رنگند و برخی گونه ها نیز دارای گلهای ارغوانیندو به ندرت دارای گل زرد می باشند .

گل آذینش خوشه یی کروی است . در حدود 150 گونه از این گیاه شناخته شده که همه مصرف علوفه دارند و جزو گیاهان مرغوب مرتع می باشند : مهمترین انواع شبدر که بوسیله محققان و دانشمندان علوم ژنیتکی و گیاه شناسان قبل از سال 2007 کشف و نامگذاری کرده اند ، شامل اند :1. شبدر رطبه 2. شبدر برسیم 3. شبدر برسیم احمر 4. شبدر فصفصه 5. شبدر چمنی 6. شبدر گل قرمز 7. شبدر قوقی 8.شبدر ذوثلاث الوان 9. شبدر ذوخسمه الوان 10 . شبدر طریفلن .

شبدر تالشی ، این شبدر یکی دیگر از مهمترین شبدر های می باشد که كشف و معرفي آن حاصل سالها زحمت و کوشش دو محقق علوم ژنیتیکی دکتر بليندا هاکنی " Belinda Hackney " ، دکتر بریان دیر " Brian Dear "و به ویژه اریک هال " Eric Hall " رئیس موسسه تحقیقات کشاورزی استرالیا مي باشد .

مقدمه " Introduction " :

شبدر تالشی که نام لاتینی آن " Trifolium Tumens" است ، یک گیاه دیرینه چند ساله می باشد ، که در مناطق مدیترانه شرقی ، مناطق کوهستانی قفقاز ، ناحیه تالش نشین لنکران ، و مناطقی از خاور میانه با یک دمای گرم یا محیط مدیترانه سرد بومی می باشد. شبدر تالشی اخیرا در کشور استرالیا معرفی شده است . پس از سالها سعی و تلاش از جانب اریک هال " Eric Hall "رئیس موسسه کشاورزی استرالیا گونه های شبدر تالشی نیز در استرالیا ، در سال 2002 معرفی شد . این گونه ها بر گرفته از مواد جمع آوری شده در زمان اتحاد شوروی سابق در سال 1930 می باشد، که حتی به دپارتمان کشاورزی آمریکا پیش رفته است .

جمع آوری های بعدی نیز برای ثابت شدن این موضوع در جمهوری آذربایجان ، با این گونه ها که بوسیله اریک هال و آندرو هارست توسعه داده ، اجرا شده است .

سازش " Adaptation " :

شبدر تالشی در مناطقی با آب و هوای معتدل که بین 300 و 750 میلی متر mm بارش سالیانه دریافت می کند ، سازگار و مناسب است . قدرت تحمل شبدر تالشی در برابر خشکسالی خیلی بالا می باشد وحتی نیز تحمل سرما ی زیاد را دارد، برای مثال ، آن می تواند در یخبندانهای با دمای زیر 9درجه سانتی گراد ، بدون هیچ آسیبی تحمل و باقی بماند. آن بروی خاک های زهکشی بهتر رشد می کند ، اما در خاکهای شور مناسب نمی باشد .

توصیف و تشریح " Description " :

توصیف و تشریح شبدر تالشی به این شرح می باشد :

- گیاهي ساقه دار چند ساله با یک تراکم ، رشد خوایبده شده روی زمین که معمولا ارتفاع (بلندی) آن بیش از 40 سانتی متر نمی باشد - نقطه رویش شان زیر سطح خاک واقع شده اند ، بنابراین ، شبدر تالشی می تواند چراندن سنگین را تحمل کند .

- کاسبرگ هاشان بمیزان 1.5 سانتی متر در عرض ، و 2 سانتی متر در طول می باشد .

- گلهایش گرد و ارغوانی رنگ هستند .

- دانه اش بیضی شکل و خامه ای رنگ می باشد.

- شبدر تالشی یک ریشه عمودی اصلی سخت و عمیق دارد گوناگونی ها (ورده ها) " Varieties " :

Permatas ( ماده ای برای دانه دادن شبدر تالشی ) ، که در سال 2008 آزاد خواهد شد ، اولین ورده (تنوع) تجارتی شبدر تالشی در استرالیا موجود در دسترس خواهد بود.

Permatas به منظور دانه دادن ، تولید دانه و تولید ساقه انتخاب می شود . شبدر تالشی دانه های خیلی سخت (حدود 93%) دارد.

تشکیل و مدیریت " Establishment and Management " :

تخمکاری (کشت و کار ) : شبدر تالشی می تواند به محل رشد و نمو تخم ریزی (تخمکاری ) کند . زمان مناسب تخم ریزی برای شبدر تالشی اواخر تابستان تا اوایل پاییز می باشد . تخم ریزی در این زمان بسیار مرغوب است . چون كه آن زمان برای توسعه تخم ریزی پیش از زمستان اجازه می دهد . تخم ریزی بهاری نيز ممکن است موفق آمیز باشد ، اما در خطر هستند ، چون گیاهان کمترین ریشه خواهند داشت ، و بنابراین درمعرض مرگ و میر از طریق فشار رطوبت در اغاز تابستان خواهند شد.

شبدر تالشی بایستی در 6- 3 کیلوگرم آمیخته با علف های همچون " cockfoots" ، " " tall fescue " یا Phalaris" تخم ریزی کند . از علف های تشکیل شده مهاجم مانند ؛ " ryegrass " ، و " bromes" جلوگیری شود ، زیرا آنها شبدر تالشی را از رشد و نمو باز می دارد. شبدر تالش در مقایسه با گیاهان چند ساله مانند ؛ یونچه و شبدر قفقازی خوب تشکیل می شود .

جدول 1: آزمایشات انجام شده بروی دانه های شبدر تالشی در سال 2005 .

Plants/m

Permatas talish clover 162

Endura Caucasian clover 21

Aurora lucerne 173

تلقیح " Inoculum " :

شبدر تالشی می تواند با گروه " C " یا گروه " D " تلقیح شود .

حاصلخیزی " Fertiliser " :

فسفر " phosphorus (p) " کافی برای تقويت و رشد گیاهان لازم می باشد . هنگام تخم ریزی شبدر تالشی ، حداقل 10 کیلو گرم فسفر باید بکار رود . همچنین ممکن است گوگرد " sulphur " و مولیبدنوم " molybdenum " در برخی از مناطق استفاده شود .

حیوانات و بیماری " Pets and disease " :

شبدر تالشی در برابر حملات سوسک های طلایی ، کرم ها و حشره هايي که در آن مناطق رایج هستند ، پایدار می باشد. (شبدر تالشی) نسبت به حملات این حشرات ، به ویژه در مراحل دانه گذاری کاملا حساس است . برخی گیاهان می توانند به وسیله کپک در مناطقی با تابستان های بارانی اثر کند .

تولید و کیفیت گیاه " Herbage production and quality " :

الف ) تولید گیاه :

در هنگام تشکیل ، شبدر تالشی قادر به تولید کمیت های بالای گیاهي ، به شرح مقايسه زير مي باشد :

شبدر تالشي permatas - 1 / 3 ، شبدر قفقازي endure - 25/0 و يونجه Aurora - 5/6 . جالب ت.جه است كه اين آزمايش در بهار و تابستان 2007 ميلادي انجام شده است .

این اندازه گیری ها از 2 سال پیش گرفته شده است . توانایی شبدر تالشی برای تشکیل در مقایسه با شبدر قفقازی سبتا سریعتر می باشد .

اما همانطور که در جدول بالا نگاه می کنید ، رشد یونجه در مقایسه با شبدر تالشی کاملا واضح است

ب) کفیفیت گیاه :

شبدر تالشی قادر به تولید کیفیت گیاه می باشد . در تولید کیفیت ، هیچ فاکتور ضد تغذیه ای دیده نمی شود . قابليت هضم آن 9/78 و داراي پروتئين خام 3/22 و انرژي متابوليسمي 6/11 مي باشد .

نوروزنامه خوان ها

تنگ امروز هفتم اسفند ماه است . يعني يك هفته از « نَوروزَ ما» ماه نوروز ، گذشته است . اما در خانه ها ، كوچه پس كوچه ها و روستاهاي ما نشاني از حال و هواي نوروز نيست ، از شور و شوق جوانان و نوجوانان در « آگلَ جنگ » بازي تخم مرغ ، خبري نيست . انگار كسي ميل نو كردن سيماي خانه و كاشانه خود در پيشباز از نوروز و سال نو را ندارد . شب ها پر از سكوت و انتظارند ، پر از دلتنگي . زيرا هنوز نغمه هاي دل انگيز نوروزنامه خوان ها در سرا و حياطي پژواك نينداخته است . گويي كسي رمق فالگوش ايستادن و دستمال رنگين اندازي را ندارد . كوسه گرداني كلاَ ازياد ها رفته است .

راستي بر ما چه مي گذرد ؟ . بر آداب و آيين هاي نوروزي ما چه رفته است ؟ . مگر دريا بي رودخانه و رودخانه بي چشمه و جويبار مي شود ؟ . مگر بهار بي آداب نوروز ماه ، بي چهارشنبه سوري و جشن نوروز مي شود ؟ .

اگر طبيعت و جان زمين با بهار نو مي شود ، رنگين و عطرگين مي شود و زندگي از رخوت ، خستگي ، ملال تكرار و حشونت زمستان فراغت مي يابد ، انسان بي آداب و آيين هاي بهاري ، نغمه و نويد و دلخوشي هاي انساني خود، چگونه نو مي شود . چگونه از دلتنگي ها و خستگي ها و ملال زندگي حتي براي زماني كوتاه فراغت مي يابد ؟ .

چه تكان دهنده بود برايم گلايه ي خشم آلود آن نوشت افزار فروش محله مان كه مي گفت : « آفا من هر سال نزديك نوروز 500 تا كارت تبريك نوروز مي فروختم ولي حالا يكي هم نمي خرند . به نظرم يا خودمان را گم كرده ايم يااصالتمان را ....»

ما كه خيلي مي دانيم . ما كه خيلي مي فهميم . ما كه مي دانيم بريدن از ريشه و كيان خويش يعني چه . ما كه مي دانيم درد بي هويتي چيست . ما كه خود را وارث يكي از شكوهمند ترين تمدن ها مي دانيم . ما كه ايراني هستيم ايراني ... و به هنرو فرهنگ شگرف و كم نظير خود مي باليم . جرا ازدرك اعتراض آن نوشت افزار فروش ناتوانيم . ما چگونه در نوروز ماه بدون گوش جان فرا دادن به نغمه هاي نوروزي سر بر بالين خواب مي گذاريم .

ميراث تالش

در اواخر سال گذشته ميلادي نمايشگاهي از آثار تاريخي ملل در بوستون آمريكا داير بود كه در آن آثاري هم از ايران ديده مي شد . از جمله آن اثار تنديس برنزي يك گوزن «موسوم به گوزن زرد تالش » ، يك مرد سوار بر اسب و يك سگ ، متعلق به تمدن تالش در معرض ديد تماشاگران قرارداشت . فريدريك برون ، در توضيحي بر آن مجموعه نوشته است : اين اشياء كه نمونه هاي ديگر آن در املش و ديلمان نيز به دست آمده است ، متعلق به زمان 800-850 پيش از ميلاد مي باشد .« ترجمه خبر : وحيد نوروزي»

دیگر صفحات این بخش